WYSTAWA

zobacz:	Plakat	Spot reklamowy	Oferta sprzedażowa	Media
	Konkurs	Wydarzenia towarzyszące	prezentacja wystawy (film)

CHIŃSKA  ARMIA TERAKOTOWA
NAJWAŻNIEJSZE ODKRYCIE ARCHEOLOGICZNE MINIONEGO STULECIA

05.09.2008 - 05.11.2008 
(uroczyste otwarcie w piątek, 5 września 2008 r., godz. 18.00)

Muzeum Początków Państwa Polskiego

Wystawa „Chińska Armia Terakotowa” to prezentacja jednego z najbardziej ekscytujących odkryć archeologicznych XX wieku, wpisanego w 1987 roku na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Muzeum Początków Państwa Polskiego zaprasza do zapoznania się z intrygującą historią słynnych wojowników strzegących grobowca pierwszego cesarza Chin – Qin Shi Huangdi. Terakotową armię w całej okazałości można zobaczyć w muzeum w Xi'an – jednej z najsłynniejszych stolic starożytnej Azji. W Gnieźnie, w specjalnie przygotowanej na ten cel aranżacji, zostaną pokazane repliki około 50 figur naturalnych wymiarów, stworzonych pod ścisłym nadzorem pracowników Muzeum Armii Terakotowej w Xi'an.
Patronat honorowy nad wystawą sprawuje Prezydent Miasta Gniezna Jacek Kowalski.

1. WYKOPALISKO

Jeden z najbardziej burzliwych okresów w historii Chin to czas panowania dynastii Qin. Choć okres ten trwał zaledwie czternaście lat, odcisnął swoje piętno na całej późniejszej historii tego najludniejszego kraju świata. Wielkie przedsięwzięcia Pierwszego Cesarza wymagały ogromnych nakładów pieniężnych, które uzyskiwano głównie z wysokiego opodatkowania ludności chłopskiej. Toteż gdy cesarz nagle zmarł w 210 r. p.n.e., cały kraj ogarnęły bunty chłopskie, wsparte również przez szlachtę rodową, wysiedloną wcześniej ze swych posiadłości i pozbawioną władczych praw. Działo się to mimo wielkich zasług
i korzystnych reform, jakie wprowadził imperator w swoim cesarstwie. Na nowo rozgorzały walki pomiędzy podbitymi królestwami, jak również zwykłe najazdy zbrojnych hord na posiadłości cesarskie. W tych walkach nie oszczędzono wielkiego grobowca, który kazał sobie za życia wybudować Qin Shi Huangdi. Poszukujący skarbów najeźdźcy demolowali wszystko, co napotkali na swojej drodze, również terakotowych żołnierzy. Reszty dopełniła wilgoć ziemi, w której ta gliniana armia „spoczywała” ponad 2200 lat.
Figury odnalezione w 1974 roku są w bardzo dużym stopniu rozbite ale bez wątpienia stanowią największe odkrycie archeologiczne XX wieku, zwane VIII cudem świata.
Zespół grobowców wraz z terakotową armią umieszczono na liście światowego dziedzictwa UNESCO w 1987r. .
Obecnie w Muzeum Armii Terakotowej w Xi’an, które oddano do użytku publicznego
w 1994r., w trzech ogromnych pawilonach stanowiących halę wybudowaną nad wykopaliskiem, można z bliska przyglądać się potężnej armii. Prócz tego, w nowoczesnym panoramicznym okrągłym kinie, wyświetlany jest film pokazujący epokę i powstawanie armii.

2. OPIS  WYDARZEŃ  SPRZED  2200  LAT  CZYLI  HISTORIA  W  TLE.


WALCZĄCE KRÓLESTWA I PIERWSZE CESARSTWO


W tak odległych czasach jak 500 lat przed Chrystusem, koleiny żłobiące drogi były symbolem rozwoju kultury rolnej, wynalazczości Chińczyków ale także znakiem niepokojów na wielką skalę. Czas między 480 a 236 r. p.n.e. nazywany jest w historii Chin „Okresem Walczących Królestw”.
Liczba wojujących państw stale malała w związku ze stałymi podbojami mniejszych przez większe. Na arenie politycznej Chin, na początku V wieku p.n.e., pozostało siedem Wielkich Walecznych Państw, od północy: Yan, Zhao, Qi, Wei, Han, Chu i wysunięte najbardziej na Zachód państwo Qin.
Nastał czas najbardziej zaciętych i okrutnych wojen, z nieustannymi aktami agresji. Nastąpiły zmiany w sposobie prowadzenia walk, a wszystko zmierzało do wytępienia wroga
i zagarnięcia jego terytorium. Sławą najokrutniejszego cieszyło się państwo Qin, nazywane przez chińskich historiografów barbarzyńskim i okrutnym. Jako pierwsze zaczęło stosować, pod wpływem koczowników z północy, jazdę konną, broń z żelaza, silnie uzbrojoną piechotę chłopską i mniej rydwanów. Kiedy na tron królestwa Qin wstąpił młody Ying Zheg, jego armia była gotowa do podporządkowania sobie pozostałych sześciu królestw. I tak kolejno traciły swoją dotychczasową niezależność państwa Han, Wei,Yan, Zhao i Qi.
Po dokonaniu tego zaborczego czynu, wyeliminowania wszystkich przeciwników, król Ying Zheng mianował siebie Pierwszym Cesarzem zjednoczonego, ale różnorodnego państwa. Przybrał imię Imperatora i stał się założycielem dynastii QIN, sam siebie nazywając Qin Shi Huang (shi huangdi – Pierwszy Cesarz, tytuł nawiązujący do legendarnych władców Chin, do słynnego Żółtego Cesarza).
Tak oto, w 221 r. przed Chrystusem, powstaje Chińskie Cesarstwo, które
w stworzonych za cesarza Shi Huangdi ramach administracyjnych, a utrwalonych
i udoskonalonych metodach zarządzania za panowania następujących po nich Hanów (206 r. p.n.e. – 221 r. n.e.), przetrwało w formie niezmiennej do początków XX wieku. Cywilizacja chińska, choć nie najstarsza w dziejach świata, pozostaje najdłużej, nieprzerwanie istniejącą we współczesnym świecie.
Dynastia, choć trwała zaledwie czternaście lat, odcisnęła swe piętno na całej historii Chin. Cesarz wprowadził w życie nowy feudalny system władzy. Ujednolicił system walutowy, eliminując muszle jako środek płatniczy, a w to miejsce wprowadził monety. To samo uczynił z miarami i wagami a nawet znormalizował rozstaw osi kół w wozach. Przeprowadził wielką reformę armii, którą następnie wysłał, pod wodzą generała Meng Tiana na północ kraju, aby wyburzyć mury obronne byłych królestw a w to miejsce rozpocząć budowę sławnego Wielkiego Muru Chińskiego.


CESARZ QIN SHI (QIN SHI HUANGDI)

Analizując opracowania historyczne zauważamy, że dla wielu wybitnych sinologów postać Pierwszego Cesarza, mającego w sobie zarówno cechy geniuszu i szaleństwa, jest bardzo niejednoznaczna.
Do czynów szlachetnych i wizjonerskich zaliczyć należy: zjednoczenie Chin po 300 latach bratobójczych wojen, zniesienie dziedziczenia tytułów i systemu feudalnego, ujednolicenie systemu miar, wag i rozstawu osi kół w całym państwie, zreformowanie i ujednolicenie pisma chińskiego (to dzięki ministrowi Li Si następuje redukcja i uproszczenie form znakowych, powstaje tzw. pismo małopieczęciowe – xiaozhuan), ujednolicenie systemu monetarnego
i stworzenie pierwszego zwartego kompleksu murów obronnych, zwanych pierwszym Wielkim Murem. Do czynów złych zaliczyć możnaby: spalenie ksiąg przed biblioteką cesarską (to też dzięki ministrowi Li Si), stracenie (przez zakopanie żywcem) większości myślicieli, mędrców, których podstępnie zwabiono, celem rzekomej publicznej debaty nad losami państwa, uczynienie z Wielkiego Muru prawdziwej „ściany śmierci”, która była miejscem zsyłek niewygodnych ludzi, i jak głoszą legendy chińskie, każda cegła okupiona jest krwią budowniczych. Do czynów będących syndromem szaleństwa należy zaliczyć jego obsesję na punkcie nieśmiertelności, poszukiwanie eliksiru młodości i długowieczności strawiło olbrzymią część bogactw powstającego ze zgliszczy państwa. Cesarz był też człowiekiem obsesyjnie nieufnym. Wszystko to, sprawiło, że stworzył, czy też kazał stworzyć, najbardziej wymyślny, najbardziej rozległy i nadal nieogarniony grobowiec na świecie. Wydał rozkaz
o zakopaniu żywcem budowniczych, tak, by po jego śmierci nikt nie mógł wkraść się do jego podziemnego cesarstwa, którego - jak przekonaliśmy się kilkadziesiąt lat temu - strzec miała potężna, kilkutysięczna armia terakotowych żołnierzy.
Qin Shi Huangdi umarł w 210 r. p.n.e. podczas jednej z licznych inspekcji podróży. Liczył 50 lat, królem był przez 25, cesarzem przez 12. Był człowiekiem pracowitym i niezwykle ambitnym, okrutnym i  zabobonnym, nieufnym, ale z wielką wizją założenia dynastii, która po jego śmierci miała przetrwać 10 tysięcy lat (a przetrwała tylko 3 lata).

3. TERAKOTOWA ARMIA CESARZA

ŻOŁNIERZE

W 1974 roku rolnicy kopiący studnię przypadkowo natrafili na fragmenty posągów żołnierzy armii terakotowej. Odkryte zostały liczące ponad dwa tysiące lat figury uzbrojonych żołnierzy, wraz z końmi, w szyku bojowym, jak również w pomieszczeniach żołnierskich. Dotychczas odnaleziono około 8 tysięcy figur, a przypuszcza się, ze może być ich znacznie więcej.
W pierwszym pokładzie znalezisk archeologicznych, wykonanych na głębokości 37 metrów, w korytarzach szerokich na trzy metry, oddzielonych specjalnie wybudowanymi ścianami, znaleziono sześć tysięcy żołnierzy terakotowych, ustawionych w szyku bojowym, twarzami zwróconymi ku wschodowi.
Część z nich stanowią wojownicy na koniach, łucznicy, kusznicy, żołnierze piechoty trzymający lance, dzido-oszczepy, które mają ostrza chromowane (w Europie chrom jako pierwiastek odkryto dopiero w XVIII w.). Całość uzupełnia kawalkada 35 koni ciągnących wyrzeźbione w drewnie rydwany.
W drugim pokładzie znalezisk, pochodzącym z roku 1976, znaleziono około tysiąca posągów, a w trzecim, blisko 70 figur terakotowych. Żołnierze z terakoty, jako cała armia, zostali ustawieni w rzędach po 68 wojowników. Z przodu, wspomniani już, piechurzy
i łucznicy. Dowódcy stali w osobnym miejscu.
Każda znaleziona figura jest inna. Zarówno twarze, budowa ciała czy uzbrojenie terakotowych żołnierzy zostało wykonane bardzo precyzyjnie. Poszczególni żołnierze różnią się rysami i wyrazem twarzy, budową ciała, postawą, a nawet napięciem mięśni. Wzrost figur żołnierzy wynosi od 172 do 2 metrów. Jedni są szczupli i drobni, inni tędzy. Żołnierze są
w różnym wieku. Tworząc figury posługiwano się gotowymi formami stóp, tułowia, ramion
i rąk. Indywidualizacja następowała dopiero w ostatnim etapie pracy.
Część wydobytych figur, zaraz po znalezieniu, pokryta była kolorami, które jednak natychmiast po wyciągnięciu na powierzchnię zanikły. Podczas prac wykopaliskowych wyróżniono aż trzynaście kolorów. Barwne stroje żołnierzy podkreślać miały ich rangę.
Chińczycy wierzą w życie pozagrobowe, a stworzona wtedy armia miała strzec grobu cesarza i służyć mu po jego śmierci. Sam grobowiec stanowi 76 metrowy kopiec. Choć dziś może nie robić już na turystach takiego wrażenia, to w okresie panowania dynastii Qin, należał do największych mauzoleów świata.

TERAKOTA

Wszystkie figury żołnierzy, wozów i koni wykonane  są  z  terakoty. Terakota
( z wł. terra cotta – ziemia wypalona) to porowate tworzywo ceramiczne, powstałe w wyniku połączenia mieszaniny plastycznej gliny i szamotu (zmielona i spieczona wypalona glina ogniotrwała).
Figury żołnierzy były najpierw modelowane ręcznie lub odciskane w formach a następnie wypalane. O takim procesie tworzenia świadczą znalezione przez archeologów, w pobliżu grobowca, ogromne piece do wypalania terakoty.

KAROCA

W wykopaliskach rozpoczętych po 1978 roku w pobliżu Xi’an odnaleziono dwie karoce służące prawdopodobnie cesarzowi do podróżowania, jak również do inspekcji wojskowych i gospodarczych.
Pierwsza z karet składa się z dwóch części, gdzie w pozycji klęczącej ustawiono woźnicę trzymającego lejce, a za nim jest kabina pasażerska przeznaczona dla cesarza i jego gości. Kabinę przed słońcem i deszczem osłania baldachim, a w otwory okienne wmontowana jest perforowana zasłona umożliwiająca cyrkulację powietrza i zachowanie właściwiej temperatury w kabinie. Na owe czasy był to pojazd bardzo komfortowy, wyposażony po raz pierwszy w historii w naturalną klimatyzacje.
Druga karoca zbliżona w swej budowie do wojennego rydwanu, służyła do szybkiego przemieszczania się cesarza, wizytującego swe rozliczne budowle i garnizony wojskowe.
Obie karoce, bogato zdobione, zaprzężone są w cztery konie. Do ich zdobienia użyto 10 rodzajów farb mineralnych na białym podłożu, którymi wymalowano ponad 100 wzorów smoków, feniksów, obłoków i figur geometrycznych

Polecamy

W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Chińska Armia Terakotowa” Urząd Miejski w Gnieźnie – współorganizator wystawy – przygotował „Dni Kultury Chińskiej”, na które zapraszamy w dniach 5 – 10 września 2008 roku. www.gniezno.home.pl

Wystawa „Chińska Armia Terakotowa” wpisuje się również w cykl imprez organizowanych w ramach projektu Sezon Chiński w Poznaniu 2008.

Patronat honorowy
Prezydent Miasta Poznań Ryszard Grobelny
Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak

www.sezonchinskiwpoznaniu.info

Otwórz plakat w wiekszym oknie

Gniezno, 20.08.2008  Dział Komunikacji Zewnętrznej MPPP tel. 061 426 46 41 w. 209 e-mail: magdalena.drzazgowska@mppp.pl