PIASTÓW MALOWANE DZIEJE
Galeria malarstwa XIX-wiecznego
o tematyce ilustrującej legendarne oraz historycznie
potwierdzone wydarzenia związane z pierwszą polską
dynastią królewską z rodu piastowskiego, panująca
w okresie X-XIV w.
|
Piastów
malowane dzieje
Komentarz do wystawy:
Początki polskiego państwa, czas tworzenia się
jego historycznych granic, ustalania się ustroju i
religii, pierwszych zwycięstw i klęsk w walkach z
sąsiadami, znaczących osiągnięć w dziedzinie
kultury – związane zostały nierozerwalnie z
dynastią, którą od imienia jej legendarnego
założyciela nazwano piastowską. Przez prawie
czterysta lat swego panowania kolejni władcy z rodu
Piastów decydowali o kształcie państwa, którym
rządzili, od ich umiejętności i rozsądku
zależały losy narodu. W ciągu czterech stuleci
rządzone przez nich państwo przeżywało okresy
wielkiego rozkwitu. Panowanie Piastów, chwalebnie
rozpoczęte jeszcze w X wieku za Mieszka I, a
zakończone w 1370 roku przez Kazimierza Wielkiego
zapisało się w pamięci pokoleń jako czas
władców sprawiedliwych, mądrych i dzielnych.
Dzięki rozwojowi historiografii, szczególnie
ostatnich stu lat, wiedza nasza o tym okresie jest
już bardzo rozległa. Pomimo to pozostaje ciągle
wiele spraw niejasnych, źródła pisane są bowiem
bardzo skąpe i wymagają oddzielenia legend od
faktów historycznych. Sztuka pozwala jednak na
ukazanie nie tyle prawdy historycznej, co bardziej
pomaga ożywić nasze myślenie o historii, nadając
mu wymiar emocjonalny.
Dla właściwego zrozumienia prezentowanej w
Muzeum kolekcji obrazów malarzy XIX-wiecznych musimy
uwolnić się od naszego krytycznego podejścia i
spróbować zrozumieć, na jakiej podstawie tworzyli
oni swoją wizję przeszłości i w jakim celu wizję
tę usiłowali przekazać.
W XIX stuleciu w Polsce pod rozbiorami bohaterska
przeszłość stała się wartością
ogólnonarodową, przypominanie znakomitych dziejów
służyło pokrzepieniu serc, a wspomnienie
wspaniałej przeszłości potrzebne było, aby
wierzyć w lepszą przyszłość i odzyskanie
niepodległości. Do zobrazowania tej potrzeby
doskonale nadawały się wydarzenia odnoszące do
legendarnego okresu przedpiastowskiego, czasów
panowania Mieszka I czy Bolesława Chrobrego, a
później Bolesława Krzywoustego i Kazimierza
Wielkiego, których dzieje wyobrażano najchętniej,
pokazując mądrość i dzielność tych władców.
Według tej malowanej historii rządy Piastów były
pasmem zwycięstw, sukcesów politycznych i
pomyślności Polski.
Prezentowane obrazy – autorstwa m.in.: Józefa
Peszki, Aleksandra Lessera, Wojciecha Gersona,
Witolda Pruszkowskiego – są wizjami wzniosłych
dziejów Polski pod rządami Piastów, ukazując
zarazem stan świadomości historycznej artystów
polskich XIX stulecia.
|
